सयौं थूंगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली
सार्वभौम भइ फैलिएका, मेची-महाकाली ।

प्रकृतिका कोटी-कोटी सम्पदाको आंचल
वीरहरुका रगतले, स्वतन्त्र र अटल।

ज्ञानभूमि, शान्तिभूमि तराई, पहाड, हिमाल
अखण्ड यो प्यारो हाम्रो मातृभूमि नेपाल ।

बहुल जाति, भाषा, धर्म, संस्कृति छन् विशाल
अग्रगामी राष्ट्र हाम्रो, जय जय नेपाल ।

गीत राम्रो छ । मेरो विचारमा अल्ली हलुको भयो कि जस्तो लाग्यो । एक पटक ब्याकुलजीले यो गीत लाई देशभक्तिले मुटु उचाल्ने , रगत तताउने र नेपालका शत्रु तर्शाउने किसिमका गहिरा शब्दहरु राख्नु पर्‍यो जस्तो लाग्यो । अझै पनि समय छ । मैले सुनेको थिए, २०१५ साल तिर को कुरा हो, नयाँ दिल्ली ले अ_म्ब्_र गुरुङ्ले गाएको नेपालको एउटा राष्ट्रिय गीत बजाउन रोक लगाएको थियो । त्यस्को मुल कारण थियो ईन्डियाका नेपाली हरु लाई त्यो गीत ले भावनात्मक बनाइदिएको थियो, हामी नेपाली एक हुनुपर्छ भन्ने गरी रगत तताएको थियो । राष्ट्रिय गीत एक जना कै रचना हुनु पर्छ भन्ने केही छैन । त्यस्लाई परिमर्जीत गर्न हिच्किछौंउ हुँदैन । त्यति_का १००० गीत सार्वजनिक गरेको भए सर्बसाधारण जनता ले पनि भोटिङ गर्न पाउने थिए । के एक जना को रचना को एउटा हरफ आर्को रचनकार को आर्को हरफ सँग पनि त मिलाउन सक्इन्छ नि । यो गीत कता कता बाल कार्यक्रम मा प्रथम भएको कबिता जस्तो लागेको छ मलाई । यो मेरो ब्यक्तिगत बिचार हो । अलिकति ब्याकुलजी ले यो गीत लाई मान्छे जुर्मुराउने गहिरा शब्द ले परिमर्जीत गरिदिनु भए राम्रो हुन्थ्यो कि ।

सयपत्री जी सँग म पूर्ण सहमत छु । तपाईंले भने जस्तै राष्ट्र गीत ले मुटु छुनु सक्नु पर्छ, आत्म लाइ जुरुक्क उचाल्न सक्नु पर्छ, राम्रो रचना भैकन पनि त्यो श्रेणिमा परेन कि ?

एक तरीकाले सोच्ने हो भने स्तरीय नभा'को ठीक हो !

आर्को तरीकाले सोच्ने हो भने स्तर नभएको कारण हुन सक्छ । राष्ट्रीय गीत भनेको सबैले बुझ्नु पर्छ !

मोहन कोईरालाको स्तरमा लेखेर कति प्रतिशत नेपालीले बुझ्ने ? नेपेको स्तरमा लेख्या गजल जस्तै हुन्छ ;-)

यहां अमेरीकाका पनि जब informed consent हरु लेखिन्छ त आठ कक्षाको स्तर हुनु पर्छ । निर्णायक मण्डलीले लेखकलाई बोलाएर शब्द हेरफेर गर्न लाईएको पनि छ र यसको सम्पर्ण जिम्मेबारी निर्णायक मण्डलीले लिनु पर्छ ।

दूर्गालाल श्रेष्ठले भन्नु भा' थियो, बिबिसि लाई कि यस्ले नेपालको भुगोल, धर्म, प्रकृति, सम्पदा, आदी ईत्यादी सबै समेटेको छ ।

सिमित शब्दमा भन्न त गार्हो हुन्छ । बिस्तृत भैकन फिलिङ नभएको कुरा म मान्दछु !

some suggested reading

http://www.nepalnews.com/contents/2006/nepaliweekly/deshantar/dec/dec03/literature.php#3

http://www.nepalnews.com.np/contents/2006/nepaliweekly/satyagraha/dec/dec04/index.php#2

"राष्ट्रगान छनौट भएपछि देशप्रति मेरो जिम्मेबारी थपिएको छ ।" -ब्याकुल माईला, नवोदित साहित्यकार (http://www.kantipuronline.com/kol/saptahik/color.pdf page 3 Dec 8th 2006)